Gradient blur
Lichtbol met de letters AI op een blauwe achtergrond
Blog
Artificiële Intelligentie
Terug naar overzicht

What’s new in GenAI land | Editie 15

Tweewekelijkse AI-radar. Claude in Copilot komt binnen de EU Data Boundary, Copilot Chat botst sneller op limieten en Proton beoordeelt medewerkers op AI-gebruik.
10 - 11 - 2026

Goed nieuws voor Europese organisaties: Claude in Copilot komt binnen de EU-datagrens. Tegelijk wordt AI-gebruik steeds vaker een verwachting, met Proton als nieuwste voorbeeld.

Elke twee weken brengen we op de Xylos-blog een overzicht van wat er beweegt in generatieve AI, met de nodige duiding. De basis is het LinkedIn-overzicht van Tom Van ’t veld, Learning Innovator bij OASE (powered by Xylos). Tom volgt de ontwikkelingen, wij vertalen ze naar wat ze betekenen voor organisaties. Welkom bij editie vijftien.

Claude komt binnen de EU Data Boundary

Microsoft brengt de Claude-modellen in Copilot tegen het einde van dit jaar binnen de EU Data Boundary, ook voor Copilot Cowork. In de EU staat Claude standaard uit.

Heb je het tot nu toe uitgelaten om privacyredenen, dan heb je daar een reden minder voor. Gebruik je het al, dan hoef je niets te doen. Beheerders die het willen inschakelen, kunnen dat voor iedereen doen of voor specifieke groepen.

Het gaat enkel om de Claude-modellen binnen Copilot. Wie wacht tot Anthropic hetzelfde doet voor zijn eigen Claude-app, heeft nog geduld nodig, want daarvoor is geen datum aangekondigd.

Onze tip: start met een groep die er concreet mee aan de slag kan en breid pas daarna uit naar de hele organisatie. Zo zie je snel waar Claude een meerwaarde heeft naast de andere modellen in Copilot.

Copilot Chat botst sneller op limieten

Gebruiken je mensen Copilot Chat zonder Microsoft 365 Copilot-licentie, dan botsen ze voortaan sneller op limieten. Microsoft maakt niet bekend hoe hoog die liggen. Je merkt het pas als je ertegen aanloopt, samen met een knop om een licentie aan te vragen.

Beheerders zullen hier weinig blij mee zijn, al zijn we dit soort commerciële duwtjes intussen gewend. Breng daarom vooraf in kaart wie in je organisatie Copilot Chat zonder licentie gebruikt en hoe snel die mensen tegen de limieten aanlopen. Daarna beslis je of een licentie voor die groep loont.

AI-gebruik wordt een prestatiecriterium

Proton, dat zich positioneert als privacyvriendelijk alternatief voor onder meer Gmail en Google Drive, 'herinterviewt' medewerkers over hun AI-gebruik. Volgens een interne mail kan dat gevolgen hebben voor hun verdere tewerkstelling.

Proton ontkent dat het om verdoken ontslagen gaat. Na Shopify en Duolingo maakt zo opnieuw een bedrijf AI-gebruik tot prestatiecriterium, terwijl de toegang tot opleiding volgens cijfers van PwC net daalt.

Wie mensen beoordeelt op AI-gebruik, moet hen ook leren hoe het moet. Breng eerst in kaart waar je mensen staan en bouw daarop verder. Dat doen we met Xylos Insights.

Veel gebruik, weinig basiskennis

Uit de Mediawijzer, een enquête van Arteveldehogeschool bij 4.456 Vlamingen, blijkt dat jongeren mediawijzer zijn dan we denken: 81 procent van de 16- tot 30-jarigen herkent een AI-afbeelding, tegenover 52 procent van alle Vlamingen. Driekwart van de 16- tot 18-jarigen gebruikt AI minstens wekelijks.

Veel gebruik zegt weinig over de kwaliteit: 73 procent van alle deelnemers weet dat een prompt een duidelijk doel nodig heeft, maar minder dan de helft beseft dat je ook de nodige achtergrond of context moet meegeven.

Dit toont opnieuw waarom opleiding zo belangrijk is. Leer je mensen naast de knoppen ook waarom een prompt context nodig heeft.

AI kiest het bekendste antwoord

Onderzoekers lieten vijf taalmodellen medicijnen aanbevelen. Meer dan 97 procent van de eerste keuzes ging naar één product, meestal het merkgeneesmiddel, terwijl er per werkzame stof gemiddeld vijf tot zes producten beschikbaar waren.

AI geeft dus vaak het bekendste antwoord, niet per se het beste. Dat roept meteen de vraag op hoe makkelijk dit te beïnvloeden is: wie het meest over zijn product publiceert, wordt het vaakst aanbevolen. Zoals bedrijven hun websites voor Google optimaliseren, worden pagina's nu ook geschreven zodat AI ze sneller aanbeveelt.

Een studie in Nature Machine Intelligence over vooroordelen toont iets anders: vier van de vijf redeneermodellen hadden meer redeneerstappen nodig als informatie tegen een genderstereotype inging, bijvoorbeeld een vrouwennaam gekoppeld aan een bepaald soort werk.

Het eindantwoord kan nog altijd correct zijn, maar die extra stappen wijzen erop dat een stereotype het redeneren van de modellen beïnvloedt. Dat is een risico zodra AI mee beslist over mensen, bijvoorbeeld bij het voorselecteren van kandidaten.

Houd dit in je achterhoofd als je prompt: vraag expliciet om alternatieven en vraag om stereotypen te vermijden als het over mensen gaat. En controleer aanbevelingen van AI voor je ze volgt.

Europese Commissie schrijft wetgeving met AI

De Europese Commissie gebruikt AI om wetgeving op te stellen en te vereenvoudigen, onder meer om overlap en tegenstrijdigheden op te sporen. Op zich is daar niets mis mee, maar parlementsvoorzitter Roberta Metsola waarschuwt dat AI het kritisch denken niet mag vervangen.

Welke modellen erachter zitten, wordt niet bekendgemaakt. Intern gebruikt de Commissie haar eigen tool GPT@EC, die ook open en Europese modellen aanbiedt en de data in eigen huis houdt.

Wie AI laat meeschrijven aan belangrijke documenten, blijft zelf verantwoordelijk. Spreek vooraf af wie het nakijkt en welke modellen en data erbij mogen.

Om af te sluiten: op het Instagram-account @belgianhistory8 vertellen hyperrealistische AI-video's de levensverhalen van vergeten Belgen, zoals James Ensor en Adolf Daens. Historicus Brecht Deseure vindt het een goed format, maar waarschuwt dat het toch vooral heldenverhalen oplevert.

Over twee weken zijn we terug met de volgende editie.

Over Tom Van ’t veld

Tom werkt al jaren voor Xylos, waar hij begon als Microsoft Office-trainer en uitgroeide tot de drijvende kracht achter vernieuwende leerconcepten. Hij ligt mee aan de basis van OASE, het online leerplatform van Xylos, en van PlayForward, het nieuwe gamified learning brand van Xylos. Daarnaast ontwikkelde hij onder meer het Digital Coach-concept, een Microsoft Teams Escape Room-app en de mAIndset-game waarmee medewerkers op een speelse manier leren prompten met AI. Als Learning Innovator richt hij zijn blik de voorbije jaren steeds meer op wat AI betekent voor de manier waarop we leren en werken. Reageren of doorpraten? Vind hem op LinkedIn.