Gradient blur
Lichtbol met de letters AI op een blauwe achtergrond
Blog
Artificiële Intelligentie
Terug naar overzicht

What’s new in GenAI land | Editie 13

Tweewekelijkse AI-radar. Copilot krijgt een nieuw scherm, Microsoft rekent agentfuncties apart aan en het AI-gebruik stijgt sneller dan de opleiding.
13 - 10 - 2026

De grote spelers geven hun agents een vaste plek in het dagelijkse werk. Tegelijk wordt AI duurder: wie de zwaarste functies wil, betaalt voortaan extra.

Elke twee weken brengen we op de Xylos-blog een overzicht van wat er beweegt in generatieve AI, met de nodige duiding. De basis is het LinkedIn-overzicht van Tom Van ’t veld, Learning Innovator bij OASE (powered by Xylos). Tom volgt de ontwikkelingen, wij vertalen ze naar wat ze betekenen voor organisaties. Welkom bij editie dertien.

Een nieuw Copilot-scherm voor iedereen

Wie Microsoft 365 Copilot gebruikt, ziet deze maand het nieuwe Copilot-scherm verschijnen dat Microsoft eind september aankondigde. Chat en Cowork komen samen op één Home-scherm. Er komen tabbladen bij voor Code, waarmee je in gewone taal apps en dashboards bouwt, en voor Autopilot, een agent met een eigen identiteit en instelbare rechten. Word, Excel en PowerPoint open je voortaan volledig binnen Copilot. 'Plugins' vervangt de knop 'Agents'. Standaardklanten krijgen de nieuwe interface in oktober, organisaties met uitgestelde updates in november.

Er verschuift nogal wat, dus bereid je gebruikers voor nog voor de update binnenkomt. Een korte toelichting of een paar instructiefilmpjes besparen je helpdesk heel wat vragen. Met OASE passen we ons leermateriaal intussen aan de nieuwe interface aan.

Agents die doorwerken als je laptop dicht is

OpenAI stelde op zijn DevDay Dots voor: agents op een eigen computer in de cloud. Ze werken verder terwijl jouw toestellen uit staan en kloppen bij je aan als er een beslissing nodig is. Je bereikt ze via sms, Slack of Teams. Daarnaast komt er ChatGPT Space, een gedeelde werkruimte voor collega's en hun agents. Voor gewone Pro-abonnees in Europa zijn Dots voorlopig niet beschikbaar. Business Premium- en Enterprise-klanten krijgen ze wel.

Google lanceert de Gemini agent in Workspace. Die plant vergaderingen, stelt taken voor die je kan delegeren en werkt door als je laptop dicht is. Teams kunnen 'collega-agents' aanmaken met een eigen mailadres en agenda. Gems verdwijnen en worden vanaf maart 2027 skills voor zakelijke accounts. Claude duikt dan weer op in het Google-kamp, met een add-on voor Docs, Sheets en Slides.

Agents krijgen zo een eigen identiteit, een eigen mailbox en toegang tot je bestanden. Spreek vooraf af wie een agent mag aanmaken, welke gegevens hij mag gebruiken en wie opvolgt wat hij doet. Gebruik je vandaag Gems, plan dan nu al de overstap naar skills.

Microsoft rekent agentfuncties apart aan

Microsoft gaat de agentfuncties van Copilot voortaan apart aanrekenen. Het vaste abonnement dekt nog altijd Copilot Chat en Copilot in Word, Excel, PowerPoint, Outlook en Teams. Cowork, Code, Autopilot, de nieuwe SharePoint-agents en de zwaarste modellen betaal je apart, in Copilot Credits. De kostprijs hangt af van het model, de duur van een taak en de tools die de agent gebruikt. Voor nieuwe Copilot Business-licenties via een partner staat die verbruiksfacturatie vanaf 2 november standaard aan.

Ook elders wordt AI duurder. Gratis Gemini-gebruikers hebben sinds 9 oktober enkel nog Flash-Lite. OpenAI lanceert met Pro 500 een abonnement van 500 dollar per maand.

Budgetteren per gebruiker wordt zo een stuk moeilijker. Stel als beheerder meteen een maandlimiet en alerts in en volg het verbruik de eerste maanden op de voet. Zo zie je snel welke teams de agentfuncties gebruiken en waar een extra budget loont.

Zelf bouwen wat je nodig hebt

Een ontwikkelaar bouwde met Claude open source-alternatieven voor Photoshop en zes andere Adobe-programma's. Het zijn vroege alfaversies met veel gaten. Toch tonen ze dat grote, dure softwarepakketten onder druk staan: wie zelf iets kan bouwen dat precies doet wat nodig is, betaalt minder snel voor functies die hij nooit gebruikt.

Zelfgebouwde tools hebben ook een keerzijde. Bepaal vooraf wie zo'n toepassing nakijkt op veiligheid en wie ze up-to-date houdt. Zonder die afspraken bouw je schaduw-IT op.

Meer AI-gebruik, minder opleiding

In een Amerikaanse enquête van Visier geeft 48 procent van de werknemers toe dat ze hun AI-gebruik of -kennis overdrijven om indruk te maken. Bijna de helft voelt druk om AI te gebruiken zonder te weten hoe. De Hopes and Fears-enquête van PwC bij bijna 50.000 werknemers wijst in dezelfde richting: het AI-gebruik stijgt naar 64 procent, terwijl het aandeel met toegang tot de nodige opleiding daalt van 59 naar 51 procent.

Szilvia van Oijen stelt in een opiniestuk dat AI losse stappen versnelt, terwijl de bottleneck opschuift naar het nalezen en de opvolging. De betere vraag is volgens haar 'waar zit onze bottleneck?' in plaats van 'waar kunnen we AI inzetten?'.

Wie doet alsof, voelt zich onzeker. Geef je medewerkers daarom ruimte om te leren en breng eerst in kaart waar ze staan. Met Xylos Insights zie je welke kennis er al is en waar opleiding het meeste verschil maakt.

Om af te sluiten: een 16-jarige in Canada moest per helikopter van een berg gehaald worden nadat Claude hem een route aanraadde waarvoor je klimmateriaal nodig hebt. De reddingsdienst vatte het droog samen: 'Claude is nooit in deze regio geweest.' Neem dus toch maar die wandelkaart mee.

Over twee weken zijn we terug met de volgende editie.

Over Tom Van ’t veld

Tom werkt al jaren voor Xylos, waar hij begon als Microsoft Office-trainer en uitgroeide tot de drijvende kracht achter vernieuwende leerconcepten. Hij ligt mee aan de basis van OASE, het online leerplatform van Xylos, en van PlayForward, het nieuwe gamified learning brand van Xylos. Daarnaast ontwikkelde hij onder meer het Digital Coach-concept, een Microsoft Teams Escape Room-app en de mAIndset-game waarmee medewerkers op een speelse manier leren prompten met AI. Als Learning Innovator richt hij zijn blik de voorbije jaren steeds meer op wat AI betekent voor de manier waarop we leren en werken. Reageren of doorpraten? Vind hem op LinkedIn.